Kiedy już zdecydowaliśmy, że nasz dom nie będzie wykonany w technologii tradycyjnej tylko drewnianej, musimy dokonać wyboru – będzie to dom energooszczędny czy pasywny? Zyskały one już wielką popularność na Zachodzie Europy, szczególnie w Niemczech. W Polsce jeszcze ta technologia nie jest tak rozpowszechniona, ale z miesiąca na miesiąc interesuje się nią coraz więcej inwestorów. Niestety często w naszym kraju prace budowlane wykonywane są fatalnie. Wiele firm oferuje bardzo tanie wykonawstwo, jednak o bardzo niskim stopniu fachowości oraz bez jakichkolwiek gwarancji jakości wykonanych prac, np. jakości spoin, szczelności wykonanych izolacji ścian, stropów czy poddaszy. Należy zatem zaufać fachowcom – wybrać specjalistyczną firmę wykonawczą, która zagwarantuje trwałość naszej inwestycji.
Generalizując, każdy dom pasywny jest domem energooszczędnym, jednak tylko nieliczne domy energooszczędne spełniają parametry domu pasywnego. Przeanalizujmy dokładnie wszystkie różnice, by ostatecznie zdecydować, jak będzie wyglądał nasz wymarzony dom.
źródło ciepła
W domu pasywnym ogrzewanie następuje poprzez dogrzanie powietrza wentylacyjnego za pomocą rekuperatora oraz dodatkowo pompy ciepła, natomiast budynek energooszczędny może być wyposażony w dowolne źródło ciepła lub kilka niezależnych układów grzewczych.
zużycie energii
Do ogrzania domu energooszczędnego potrzeba ok. 70 kWh/(m2/rok), a do pasywnego jedynie 15 kWh/(m2/rok). Zużycie energii zawartej w paliwie i dostarczonej u źródła (tzw. energii pierwotnej) w domu energooszczędnym wynosi około 250 kWh/(m2/rok), a w pasywnym nie może przekraczać 120 kWh/(m2/rok)
różnice w projektach
Projekty domów w obu technologiach powinny odpowiadać w zasadzie takim samym zaleceniom ogólnym, jednak w przypadku energooszczędnych architekci mogą sobie pozwolić na większą dowolność. Domy pasywne muszą być zbudowane na rzucie zbliżonym do kwadratu (idealnym kształtem byłaby kula lub walec) i mieć jedno - lub dwuspadowy dach, a domy energooszczędne – nie wszystkie. Oczywiście należy pamiętać, że domy o zwartej bryle mają najlepszy dla energooszczędności współczynnik A/V (najniższy), określający stosunek przegród zewnętrznych do objętości domu.
W domu energooszczędnym największe przeszklenia, pozyskujące ciepło od promieniowania słonecznego, powinny się znaleźć od strony południowej, a od strony północnej konieczne jest ograniczenie przeszkleń. W domu pasywnym natomiast zalecane jest maksymalne przeszklenie strony południowej, a północnej – najlepiej całkowite „zamknięcie” lub ewentualnie wstawienie minimalnych okien (1/8 powierzchni podłogi).
Optymalny układ pomieszczeń w obu technologiach jest taki sam: od południa powinien znajdować się pokój dzienny i jadalnia, natomiast garderoba, garaż i pomieszczenie gospodarcze należy umieszczać od strony północnej, by tworzyły strefę buforową.
termoizolacja
Ściany zewnętrzne, podłogi, stropy, dach muszą chronić przed ucieczką ciepła. Średni współczynnik przenikania ciepła U domu energooszczędnego nie powinien być wyższy niż 0,2 W/(m2·K), w domu pasywnym natomiast nie powinien przekroczyć 0,10 W/(m2·K). Tak niskie wartości U otrzymujemy dzięki zastosowaniu grubych warstw izolacji we wszystkich przegrodach zewnętrznych: w domu energooszczędnym grubość izolacji ścian zewnętrznych i podłogi na gruncie powinna wynosić co najmniej 20 cm, izolacja dachu lub stropodachu – 30 cm. Dom pasywny musi mieć jeszcze skuteczniejszą termoizolację: grubość izolacji ścian i podłogi na gruncie – 30 cm, a dachu – 40 cm i powinien się charakteryzować współczynnikiem przewodzenia ciepła λ wynoszącym co najwyżej 0,04 W/(m·K). Okna: trzyszybowe o maksymalnej wielkości – bez podziałów, bez szprosów itd., o U całego okna mniejszym od 0,8 W/(m2·K).
mostki cieplne
Powstają w miejscu pocienienia i przerwania izolacji – najczęściej w nadprożach, połączeniach ścian szczytowych i dachu, części nieogrzewanej z ogrzewaną, ścian zewnętrznych i wewnętrznych z fundamentowymi, w ościeżach otworów okiennych i drzwiowych czy na połączeniu płyt balkonowych ze stropem. Intensywność ucieczki ciepła przez mostki cieplne określana jest przez liniowy współczynnik przenikania ciepła mostka (Ψ). W domach pasywnych Ψ powinno mieć wartość 0,01 W/(m·K), co nie jest proste. W praktyce oznacza idealne zaizolowanie przegrody.
